Пытанне: У вяшчальнай арганізацыі з НЦІУ заключана дагавор аб выкарыстанні твораў. Ці трэба заключаць асобныя дагаворы аб выплаце ўзнагароджання, калі арганізацыя транслюе запісы канцэртаў, якія адносяцца да спецыяльных культурных мерапрыемстваў?

Адказ: У адпаведнасці з п. 1 арт. 41¹ Закона Рэспублікі Беларусь ад 17 мая 2011 г. № 262-З «Аб аўтарскім праве і сумежных правах» (далей – Закон) пры асвятленні ў сродках масавай інфармацыі культурных мерапрыемстваў, якія маюць дзяржаўнае, палітычнае, гістарычнае, ідэалагічнае, міжнароднае або дзяржаўнае значэнне, фінансуюцца поўнасцю або часткова за кошт сродкаў бюджэту i прысвечаны святам, святочным дням і памятным датам або важным падзеям у жыцці дзяржавы і грамадства (далей – спецыяльныя культурныя мерапрыемствы), дапускаецца выкарыстанне правамерна абнародаваных музычных твораў без згоды аўтара або іншага праваўладальніка, але з выплатай ім узнагароды.

Такое выкарыстанне можа ажыццяўляцца, акрамя іншага, праз перадачу ў эфір або па кабелі, а таксама іншае паведамленне для ўсеагульнага ведама.

Пры гэтым памер узнагароджання за выкарыстанне твораў у рамках спецыяльных культурных мерапрыемстваў, а таксама правілы яго збору ўстанаўліваюцца Урадам Рэспублікі Беларусь (частка трэцяя п. 2 арт. 41¹ Закона).

У выпадках, прадугледжаных у частцы першай п. 1 арт. 41¹ Закона, карыстальнікі выплачваюць узнагароду ў адрас НЦІУ як арганізацыі па калектыўным кіраванні (далей – АКК) на падставе дагавораў аб выплаце ўзнагароджання за выкарыстанне твораў і (або) аб'ектаў сумежных правоў (частка другая п. 5 Палажэння аб правілах збору, размеркавання і выплаты ўзнагароды аўтарам або іншым праваўладальнікам, парадку пералічэння нявыплачанага ўзнагароджання ў даход рэспубліканскага бюджэту, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 29 лістапада 2011 г. № 1609 (далей – Палажэнне № 1609)).

Разам з тым часткай трэцяй п. 5 Палажэння № 1609 устаноўлена, што для афармлення адносін з АКК адначасова ў адпаведных сферах калектыўнага кіравання і адносна спецыяльных культурных мерапрыемстваў паміж карыстальнікам і АКК заключаецца дагавор, які змяшчае як умовы дагавора аб выкарыстанні твораў (аб'ектаў сумежных правоў), так і ўмовы дагавора аб выплаце ўзнагароджання. Прычым агульны памер узнагароджання па такому дагавору не павінен перавышаць памер узнагароджання, які ўстанаўліваецца ў гэтым дагаворы за выкарыстанне твораў шляхам публічнага выканання, перадачы ў эфір, перадачы па кабелі і (або) іншага паведамлення для ўсеагульнага ведама, не звязанае з правядзеннем і (або) асвятленнем у сродках масавай інфармацыі спецыяльных культурных мерапрыемстваў.

Такім чынам, калі карыстальнік мае заключаны з НЦІУ дагавор аб выкарыстанні твораў, які таксама ўключае ўмовы дагавора аб выплаце ўзнагароджання, то заключаць асобныя дагаворы аб выплаце ўзнагароджання за выкарыстанне твораў у рамках спецыяльных культурных мерапрыемстваў не патрабуецца.

01.2026
Падрыхтаваў: К.Г. Галімаў (начальнік упраўлення аўтарскага і сумежных правоў НЦІУ)